Platteland vindt Het Nieuwe Werken

Platteland HNW

Op 4 november 2009 was er weer een bijeenkomst van ‘Vernieuwing in Werk’ (beeldverslag). Thema van de avond was: Leefomgeving van de toekomst. Na een korte presentatie van Stipo waren er 4 workshop om verder te brainstormen over de de betekenins van het nieuwe werken voor de ruimte om ons heen. Een van thema’s was: Platteland en Het Nieuwe Werken. In dit artikel geven we een samenvatting van de discussie en conclusies.

Het Nieuwe Werken (HNW) zorgt ervoor dat het niet meer uitmaakt waar je woont: op het platteland of in de stad. Via de virtuele snelweg is alle kennis, ontwikkelingen en informatie voor iedereen even snel toegankelijk.

Kenmerken van het platteland

De kenmerken van het platteland in het kader van HNW die naar voren kwamen in de brainstorm waren zeer divers. Grofweg zijn ze in te delen in drie hoofdcategorieën:

1. Beperkte infrastructuur
Wat als eerste naar voren kwam, is de beperkte infrastructuur op het platteland. Minder wegen, langere afstanden om elkaar te ontmoeten. Openbaar vervoer wordt als een alternatief middel gezien. Echter in de praktijk blijkt dat het een keuze te zijn met kilometers + files, of om lang onderweg te zijn met het openbaar vervoer, meerdere keren overstappen en vastzitten aan de (beperkte) reistijden. Maar ook infrastructuur in de zin van de dichtheid van voorzieningen als ontmoetingsplekken, horecagelegenheden, diversiteit aan bedrijven is beperkter dan in de stad.

Werken op het platteland vraagt daarom andere manieren van mensen ontmoeten dan in de stad.

2. Rust versus dynamiek
Het platteland biedt rust, ruimte en groen om de drukte van de stad te ontvluchten. Iedereen kan zich er iets bij voorstellen om relaxt in de tuin te zitten met een laptop met op de achtergrond het geluid van een vogel. Naast het rustig werken kan de rust inspireren om creatieve en innovatieve ideeën en oplossingen te bedenken.

Het voordeel van de rust is tevens ook het nadeel. Er zijn op het platteland minder activiteiten dan in de stad. En de dynamiek en veelzijdigheid is vaak toch ook een voedingsbodem om geïnspireerd te raken.

De stad en het platteland bieden beide een andere omgeving die op verschillende manieren kan motiveren en inspireren.

3. Sociale dynamiek versus isolatie
De sociale context bepaald voor veel mensen de woonbeleving. Deze is op het platteland anders dan in de stad. Een van de meest opvallende verschillen is het verschil in sociale dynamiek en mentaliteit. In de stad zijn veel mensen op een relatief kleine oppervlakte tegenover het platteland waar minder mensen verder van elkaar wonen. Daar komt bij dat op het platteland het ‘wij’ gevoel sterker is tegenover het op zichzelf zijn van mensen in de stad.

Op het platteland is er een meer collectieve samenleving met een hogere sociale controle. Dit kan voordelen hebben maar heeft ook een nadeel. De samenleving is vaak meer besloten. Als nieuwkomer is het soms lastig om ‘er tussen te komen’.

Mensen vinden met dezelfde interesse waarmee je kunt samenwerken, werkt op het platteland anders dan in de stad.

De toegevoegde waarde van HNW voor het platteland

Het platteland biedt vele voordelen. Maar dat doet de stad ook. HNW biedt mogelijkheden om het beste van twee werelden te combineren. Eigenlijk kan op alle bovengenoemde punten HNW iets toevoegen.

1. Flexibel reizen
Door mensen de mogelijkheid te bieden om flexibel te werken, tijd en locatie onafhankelijk, kan de reistijd gedurende de week flink teruglopen. De files zijn te omzeilen en dit kan soms uren schelen. Een bijkomend voordeel in een groter geheel is dat je voor een betere forensische spreiding te zorgen. Hierdoor kan de fileproblematiek op een geheel andere manier worden aangepakt. Files worden minder waardoor de reistijd afneemt! En dit heeft ook weer een positief effect op het milieu!

2. Rust met activiteiten
De mensen op het platteland wonen vaak verder van elkaar. Iemand vinden met een bepaalde expertise of interesse is daardoor lastiger. HNW kan bruggen bouwen. Via het web is iedereen dichtbij. Door middel van communities kunnen gelijkgestemden elkaar makkelijker vinden. Tevens is het veel eenvoudiger om een groot gebied te bereiken met activiteiten. Ook nu is er zat te doen op het platteland alleen je moet even weten waar iets leuks  te doen is. De tools van HNW bieden hier een ideale aanvulling. De mensen moeten ze alleen nog gaan gebruiken.

3. Eenvoudig kennis(sen) delen
Een van de meerwaarde van virtueel werken is dat een eerste stap om contact te maken laagdrempeliger wordt. Voor een ‘gesloten’ gemeenschap wordt het veel eenvoudiger om contacten buiten de vertrouwde omgeving te maken. Via internet is het makkelijk om even contact met iemand te leggen. Mensen zoeken elkaar op door zich bij communities aan te sluiten zoals Linked in, Hyves, Facebook of Schoolbank. Ook communities die zijn opgezet om mensen met dezelfde interesse met elkaar te verbinden zoals Vernieuwing in Werk.

Het blijkt dat wanneer mensen elkaar via de virtuele weg elkaar hebben leren kennen, zij sneller fysiek contact leggen. En het vertrouwen komt sneller tot stand dan zonder de tussenkomst van virtuele kennismaking. HNW kan er aan bijdragen dat mensen van ‘buiten’ het dorp makkelijker in de gemeenschap worden opgenomen.

Daarbij speelt afstand een veel kleinere rol. Dus het gebied om mensen met dezelfde interesse te vinden wordt veel en veel groter. Kennis en mensen vinden met dezelfde interesse wordt leuk en eenvoudig.

Wat is er nodig?

Het spreekwoord ‘Onbekend maakt onbemind’ is oud maar gaat nog steeds op. Net als binnen organisaties is de factor mens de link om de instrumenten van HNW succesvol te maken. Er zal een proces gestart moeten worden om de meerwaarde van HNW duidelijk te maken.

Een andere beweging is dat mensen behoefte hebben aan een community; een groep mensen die de zelfde interesses delen en regelmatig bij elkaar komen. De kerk heeft lang deze rol lange tijd vervuld. En ook bedrijven speelden hierin lange tijd een rol (en in bepaalde mate nog steeds). Echter tegenwoordig wisselt een werknemer zeer geregeld van baan en de kerken worden steeds minder bezocht. Een groep mensen waar je ‘bij’ hoort en waar je activiteiten mee kunt doen is er in veel mindere mate terwijl de behoefte er nog steeds is. Een mens was en is een groepsdier die graag met gelijkgestemden van gedachten wisselt, ideeën op doet en uitwisselt, leuke activiteiten opzet, gezelligheid vindt, enz.

Wanneer we de behoefte aan een community koppelen aan de mogelijkheden van HNW ontstaat er het volgende idee: Een buurthuis met alle faciliteiten van HNW. Via het web kan je zien wie er aanwezig is, welke interesse en expertise mensen hebben, welke activiteiten er in de buurt zijn, nieuwe activiteiten met andere starten enz. En in het buurthuis kom je fysiek samen.
Want HNW kan veel brengen maar mensen willen elkaar nog steeds graag fysiek ontmoeten!

Hoe zou het ‘buurthuis’ eruit kunnen zien?

De inrichting is enigszins gelijk aan die van een organisatie die HNW heeft geïmplementeerd. Elke afdeling heeft een aandachtsgebied, dat is een gebied die staat voor een afdeling. Iedereen is vrij om te gaan en te werken waar je wilt.

In het buurthuis zou je kunnen kiezen voor interessegebieden. Op basis van thema’s die in de regio spelen deel je de interessegebieden in. Zo kun je mensen met een gelijke interesse, kennis of expertise gemakkelijk vinden. En als je behoefte hebt aan andere invalshoeken dan ga je naar een andere interessegebied.

Locatie
Het buurthuis is een belangrijk ontmoetingspunt. Het moet erg toegankelijk zijn voor veel verschillende mensen. Ruime parkeergelegenheid, infrastructuur en openbaar vervoer moeten er zo optimaal mogelijk zijn.
Het ‘buurthuis’ hoeft niet alleen voor regionale mensen te zijn. Ook mensen die op ‘doorreis’ zijn, kunnen hier even kort aan het werk en gebruik maken van de faciliteiten. Eventueel voor een vergoeding. Uiteraard moeten hier de faciliteiten op aansluiten.

Conclusie

Het Nieuwe Werken kan het platteland veel bieden! Mensen kunnen makkelijker op het platteland gaan wonen doordat zij tijd en plaats ongebonden kunnen werken. Kennis en expertise is snel, op alle tijden en op elke plaats toegankelijk. Hierdoor worden mensen uit de stad en van het platteland beter met elkaar verbonden. Hierdoor kan er kruisbestuiving ontstaan tussen een grotere diversiteit aan mensen. En inmiddels is al vele malen bewezen dat de creativiteit en het innovatievermogen toeneemt wanneer de diversiteit groter is! Kortom stad en platteland samen zorgen voor een grote diversiteit en die kan leiden tot vele nieuwe en interessante ontwikkelingen met minder files en meer keuze vrijheid voor wonen.

Door: Diane Dros en Marieke Koot